Л.Пүрэвсүрэн: Нобелийн шагналт Ан Сан Сү Чи Ерөнхийлөгчийн урилгаар АОХН-ын хуралд оролцоно
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Үндэсний аюулгүй байдал, Гадаад бодлогын зөвлөх Л.Пүрэвсүрэнтэй ярилцлаа.
-Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэг (АОХН)-ийн сайд нарын VII бага хурал ирэх сард манай улсад зохион байгуулагдана. Хуралд хичнээн орны төлөөлөгчид оролцох төлөвлөгөөтэй байна вэ?
-Манай улс АОХН-ийг 2011 оноос хойш тэргүүлж байгаа. Энэ онд эрхээ дараагийн оронд шилжүүлэх юм. Үүнтэй холбоотойгоор ирэх сарын 29-нд АОХН-ийн сайд нарын VII бага хурал манай улсад зохион байгуулагдана. Уг хуралд нэлээд олон улсын Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Гадаад харилцааны сайд оролцохоо мэдэгдээд байна. Монгол Улс ардчиллын зөв замаар явж байгаагаа гадаадын улс орнуудад танилцуулах, өнгөрсөн 23 жилийн хугацааны туршлагаа хуваалцах зэргээр дээрх хуралд ихээхэн ач холбогдол өгч байгаа.
Ардчиллын төлөө тууштай зүтгэж ирсний хувьд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч уг хуралд онцгой анхаарч байна. Би Ерөнхийлөгчийн зөвлөхийн хувьд АОХН-ийн сайд нарын VII бага хуралд бэлтгэх Үндэсний хорооны гишүүн. Тиймээс ч ардчиллын төлөөх дэлхийд нэртэй зүтгэлтнүүдийг хуралд оролцуулах зорилго тавьсан. Энэ утгаараа би Ерөнхийлөгчийн бие төлөөлөгчийн хувиар өнгөрсөн долоо хоногт Мьянмарт айлчлаад ирлээ.
-Мьянмараас төлөөлөгч урьсан гэсэн үг үү. Хэрхэн хүлээн авч байна вэ?
-Мьянмарын төр, засгийн удирдлагуудтай уулзалт хийлээ. Тухайлбал, Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга, парламентын дэд ерөнхийлөгч, парламентын гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга нар болон яамдын сайд нартай уулзалт хийж хоёр улсын харилцааны асуудлаар ярилцлаа. Мьянмар цэргийн дэглэмтэй орон байгаад ардчиллын замаар орсон улс учраас Монголын туршлагаас хуваалцах талаар ярьж байна. Тиймээс тус улсын Гадаад хэргийн сайд, парламентын сайд манай улсад болох хувьд АОХН-ийн сайд нарын VII бага хуралд оролцохоор боллоо. Үүнээс гадна Нобелийн Энхтайвны шагналт, хүний эрхийн төлөө тэмцэгч, Мьянмарын Үндэсний Ардчилсан Лигийн тэргүүн Ан Сан Сү Читэй 18 жил хоригдсон гэрт нь очиж уулзлаа. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ан Сан Сү Чиг дээрх хуралд оролцохыг урьсан. Урилгыг биечилэн өгөхөд маш баяртай хүлээж авлаа.
-Ан Сан Сү Чи манай улсад айлчилж, АОХН-ийн сайд нарын VII бага хуралд илтгэл тавина гэсэн үг үү?
-Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа “Ан Сан Сү Чиг гэрийн хорионоос сулла” гэдэг захидлыг явуулж байсан. Дараа нь 2010 онд Ази, Европын VIII дээд хэмжээний уулзалтад үг хэлэхдээ “1990 онд Монгол Улстай нэгэн адил анхны чөлөөт сонгууль явуулж байсан Мьянмар хаана байна вэ. Ардчилсан сонгуульд ялсан хүнээ суллаач” гэж шаардаж байсан. Тиймээс ч Ан Сан Сү Чи гэрийн хорионоос гарсныхаа дараа Ерөнхийлөгчтэй “Намайг чөлөөлүүлэхийн төлөө олон улсын тавцанд тэмцэж байсанд талархлаа” гэж утсаар ярьж талархлаа илэрхийлж байсан.
Ерөнхийлөгч Нью-Иоркд өнгөрсөн есдүгээр сард Ан Сан Сү Читэй биечлэн уулзаж байсан. Тэрбээр тухайн үед “Монгол Улс АОХН-ийг даргалж олон сайн санаачилга гарган хүн төрөлхтний өөдрөг ирээдүйд хувь нэмрээ оруулж байгаад мөн баяртай байна” гэж байсан билээ. Энэ удаад Ерөнхийлөгчийн урилгаар манай улсад болох хуралд оролцож байгаа өөрөө өндөр ач холбогдолтой.
-Мьянмар байгалийн баялаг ихтэй гэдгээрээ манай улстай төстэй. Ялгаа ч их байгаа байх.
-1990 онд манай улстай адил ардчилсан сонгууль явуулж байсан улс шүү дээ. Манай улсад ардчилал тайван замаар, амжилттай явж эхэлсэн бол Мьянмарт цэргийн дэглэмээр сөрөг хүчнийхнийгээ гэрийн хорионд оруулчихсан.
Байгалийн баялагтай гэдгээрээ ч манай улстай төстэй. Дэлхий нийтээрээ анхаарлаа хандуулж байна. Гэхдээ улсын дотоод байдал нь 1990-ээд оны эхэн үеийн Монгол Улс шиг юм. Тэр утгаараа манай улсын ардчиллын маш их сонирхож байгаа.
Ер нь мьянмарчууд өөрсдийгөө монголчуудаас гаралтай гэж үздэг юм байна. Хубилай хааны үед өөрсдийгөө суурьшсан хүмүүс гэж үзэх юм. Өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард хоёр улсын Ерөнхийлөгч уулзахад ч энэ талаар ярилцаж байсан. Ер нь жирийн иргэд ч ингэж ярьдаг юм байна.
Ц.ӨРНӨХ Өдрийн сонин
Л.Пүрэвсүрэн: Нобелийн шагналт Ан Сан Сү Чи Ерөнхийлөгчийн урилгаар АОХН-ын хуралд оролцоно